هتل خانه سبز

کلات وسعتی در حدود 3276 کیلومتر مربع دارد که از شرق وشمال به کشور ترکمنستان ، از غرب به شهرستان های مشهد و چناران و از جنوب به سرخس محدود شده است. کلات در میانه رشته کوه هزار مسجد قرارگرفته و این رشته کوه از جانب جنوب غربی حائلی طبیعی است که این شهر را از مشهد به چناران جداساخته است . آب وهوای کلات معتدل کوهستانی است و ارتفاع آن از سطح دریا بالغ بر 2100 متر می باشد. باران های مستمر بهاری و پاییزی باعث سرسبزی دامنه ها و کوهپایه ها شده و گله داری و دامداری را درمنطقه رونق داده اند. رودخانه پر آب ارچنگان مزارع حاصلخیز برنج را در آن محدوده آبیاری می کند وروستاهای ارچنگان و ایکده لیک و دره قره سو از نواحی خوش آب و هوای کلات به شمار می روند. شهرستان کلات شامل دهستان های لایین ، کبود گنبد ، پساکوه و زاوین است که مجموعا دارای 140پارچه آبادی و در حدود 10 هزار نفر ساکنین شهری و 40 هزار نفر در بخش ها وروستاها سکنی گزیده اند.
کلات در لغت به معنی آبادی و زیستگاهی برفراز کوه است. نخستین بار نام کلات در شاهنامه فردوسی در داستان های فرود پسر سیاوش آمده است. در عصر سامانیان نیز کلات پناهگاه سرداران آن دوره ابوعلی سیمجور و فائق الخاصه بوده و از دوران سلجوقی نشانه هایی مانند بند نادر برجای مانده که اهمیت آن دشت را خاطر نشان می کند. در دوران ایلخانان مغول کلات از اهمیت زیاد برخوردار بوده و تاسیسات دروازه ارغون شاه به دوران ایلخانی نسبت داده می شود. کلات در عصر تیمور در برابر حمله وی به سختی مقاومت نمود آن چنان که در کتاب تاریخ ایران آمده است تیمور چهارده بار به دژکلات یورش برد و هر بار شکست خورد . اما بیش از همه دوره ها در زمان افشاریان از اعتبار خاصی برخوردار گردید. و دلیل آن را باید در دیواره های طبیعی و دروازه های قابل کنترل آن دانست که کلات را به عنوان محل سکونت نادرشاه و ذخایر ارزشمند وی انتخاب نموده اند.

این بنا به قصر خورشید معروف گردیده و یک برج نیمه تمام است که در میانه شهر کلات واقع شده است . بنای عمارت خورشید از گور تیمور در سمرقند اقتباس شده، اما پوشش خارجی گنبد برفراز برج اجرا نشده و بنا نیمه کاره رها شده است . عمارت خورشید در حال حاضر دارای سردابه ای متشکل از هشت فضای به هم پیوسته پیرامون آن و فضایی آرامگاهی برروی سکویی هشت ضلعی می باشد که ایوانچه ها و اتاقکهایی آن را محصور کرده است. تزیینات عمده عمارت شامل نقوش حجاری شده ای بر روی دیوارهای درونی است که نقوش گلدان هایی با شاخ و برگ افشان و میوه های گرمسیری و پرندگان متعدد بربالای آن حجاری شده است. در قسمت بالای طاق نما ها نقوش ساده اسلیمی جلب نظر می کنند. براساس مطالعات باستان شناسی این بنا در ابتدا نیز مقبره ای مربوط به عصر ایلخانی بوده که در زمان افشاریه بنای کنونی بر شالوده ی بنای قدیمی ساخته شده است.